عباس  محمدزاده
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ عباس محمدزاده
آرشیو وبلاگ
      دادگر (تازه های قوانین و مقررات و دپارتمان حقوقی در کلیه امور مدنی، جزایی، خانواده،تجاری، ملکی ،اداری و ارائه خدمات حقوقی مورد نیاز بازدیدکنندگان)
واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی 7 (حرف ش – ص – ض – ط ) نویسنده: عباس محمدزاده - پنجشنبه ٢۸ مهر ۱۳٩٠

جهت اگاهی بیشتر از مصوبه مربوطه و علائم اختصاری روی لینک زیر کلیک فرمایید

 http://just1.persianblog.ir/post/805/

 جهت مراجعه به پست مربوط به واژه های قبلی روی لینک زیر کلیک فرمایید

 http://just1.persianblog.ir/post/825/

 جهت مراجعه به واژه های این مبحث روی لینک (ادامه مطلب) زیر کلیک فرمایید


 

 

ش
شاخال                                                             brushwood
[جنگل] درختچه‌ها و سرشاخه‌های قطع‌شده یا افتاده

 

شاخ‌  بزی  ←  مارتینی

 

شاخ‌بزیان  ←  مارتینیان

 

شاخص حلقة درخت                                  tree-ring index
[جنگل] پهنای استاندارد حلقة سالانة درخت با توجه به سن آن

 

شاخص خوردگی                                      corrosion index
[ß خوردگی] میزان خورندگی یا رسوب‌گذاری آب

 

شاخص سالم خوردن             healthy eating index, HEI
[تغذیه] شاخصی برای ارزیابی و پایش وضعیت کلی رژیم غذایی افراد که بر اساس آن کیفیت کلی رژیم غذایی سنجیده می‌شود

 

شارش  اَبَربحرانی ←  شارش اَبَرصوتی

 

شارش اَبَرصوتی                                       supersonic flow
[فیزیک، هوایی] شارشی که سرعت ذرات شاره در آن بیشتر از سرعت صوت در همان شاره است
متـ . شارش اَبَربحرانی                           supercritical flow

 

شارش برین‌‌صوتی                                   hypersonic flow
[فیزیک، هوایی] شارشی با سرعت بیشتر از پنج ماخ در محیط شاره

 

شارش تراصوتی                                         transonic flow
[فیزیک، هوایی] حرکت شاره در اطراف جسم غوطه‌ور در شاره به ‌طوری‌ که مقـدار سرعت آن در برخـی نقاط اَبَرصـوتی و در برخـی نقاط زیرصوتی است

 

شارش تلاطمی                                           turbulent flow
[فیزیک] حرکت شاره به‌ نحوی‌ که در آن فشار و سرعت موضعی به‌ طور نامنظم و سریع تغییر ‌کند

 

شارش زیربحرانی ←  شارش ‌زیرصوتی

 

شارش زیرصوتی                                         subsonic flow
[فیزیک، هوایی] شارشی که سرعت ذرات شاره در آن کمتر از سرعت صوت در همان شاره است
متـ . شارش زیربحرانی                             subcritical flow

 

شارة ضدیخ                                               anti-icing fluid
[هوایی] شاره‌ای که از یخ زدن جلوگیری می‌کند

 

شاسی مفصلی                                       articulated frame
[جنگل] قابی که دو قسمت آن با مفصل به هم متصل شده است
شال  ←  شمار اتصال لیگانه

 

شامه‌برونی                                                    meningocele
[پایة پزشکی] بیرون‌زدگی شامه‌گان از جمله از مهره‌شکاف

 

شامه ـ نخاع‌برونی                             meningomyelocele
[پایة پزشکی] بیرون‌زدگی نخاع و برون‌شامة آن به‌ علت آسیب دیدن یا وجود نارسایی در ستون مهره‌ها

 

شانه                                                                      shoulder
[تایر] بخشی از تایر که بین رویه و دیواره قرار دارد

 

شاه‌پسند                                                              Verbena
[گیاهی] سرده‌ای از شاه‌پسندیان یک یا چندسالة علفی یا نیمه‌چوبی با حدود 250 گونه که بومی برِّ جدید و برخی نیز بومی برِّ قدیم‌اند؛ برگهای آنها معمولاً متقابل و ساده و در بسیاری از گونه‌ها کرک‌دار است و گلهایشان کوچک و دارای پنج گلبرگ است که در گل‌آذین خوشه قرار می‌گیرند و معمولاً سایه‌ای از رنگ آبی دارند

 

شاه‌پسندیان                                                 Verbenaceae
[گیاهی] تیره‌ای از نعناسانان درختی یا درختچه‌ای یا علفی با حدود 90 سرده و 3000 گونه که بیشـتر در نواحی گرمسیری می‌رویند و مشخصة بارز آنها گلهای خوشه‌ای کوچک و معطرشان است که پنج‌پر یا به‌ندرت چهار تا هشت ‌پر است؛ برگهایشان دمبرگ‌دار یا بی‌دمبرگ است و معمولاً آرایش متقابل یا فراهم یا به‌ندرت متناوب دارند

 

شاهدانه                                                               Cannabis
[گیاهی] سرده‌ای از شاهدانه‌ایان یک‌سالة علفی ایستادة ستبر با یک گونة معطر که از آسیای مرکزی منشأ گرفته است و امروزه در مناطق معتدل شمالی به‌فور کشت می‌شود؛ یک رقم آن با ظاهری نی‌مانند و بلند برای تولید الیاف خاص شاهدانه کشت می‌شود و گیاه مادة رقم کوتاه دیگری از آن منبع اصلی ماری‌جوانا است

 

شاهدها  ←  گروه شاهد

 

شاه‌سرخس                                                         Osmunda
[گیاهی] سرده‌ای از شاه‌سرخسیان با پنج تا ده گونه که اساساً مختص نواحی معتدل هستند؛ گیاهان این سرده دارای برگ‌شاخه‌های (frond) کاملاً دوریختی یا نیمه‌دوریختی با فتوسنتز (Photosynthesis) سبز سترون هستند و برگچه‌های غیرفتوسنتزی (non-photosynthetic) بارور با هاگدانهای بزرگ و برهنه دارند

 

شاه‌سرخس‌سانان                                           Osmundales
[گیاهی] راسته‌ای از شاه‌سرخس‍ها با تقریباً بیست گونه و پراکندگی وسیع که با گروه سرخسهایی که دارای هاگدان حقیقی (Eusporangiatae) هستند قرابتهایی دارند

 

شاه‌سرخسیان                                            Osmundaceae
[گیاهی] تنها تیره از شاه‌سرخس‌سانان که گروهی ابتدایی با سه سرده از سرخسهای درشت‌قامت با حدود بیست گونه است؛ هاگدانهای آنها به ‌صورت پراکنده یا متمرکز در هاگینه‌ها (sori) در سطح زیرین برگچه‌ها یا در هر دو سطح نواحی زایای برخی از برگ‌شاخه‌ها (fronds) قرار دارند، هاگینه‌های این سرده برعکس بسیاری از تیره‌های سرخس فاقد هاگینه‌پوش (indusium) است

 

شبدرترشک                                                          Oxalis  
[گیاهی] سرده‌ای علفی کوچک از شبدرترشکیان با حدود 850 گونه که گیاهانی گرمسیری هستند و عمدتاً بومی افریقای جنوبی و امریکای جنوبی به‌ شمار می‌آیند

 

شبدرترشک‌سانان                                            Oxalidales
[گیاهی] راسته‌ای از دولپه‌ایهای علفی یک‌ساله و چندساله یا درختی یا درختچه‌ای یا بالارونده با شش تیره و 58 سرده و 1810 گونه که در مناطق معتدل و گرمسیری پراکنده‌اند
شبدرترشکیان                                               Oxalidaceae
[گیاهی] تیره‌ای از شبدرترشک‌سانان با سه سرده و حدود 875 گونه با گلهای منظم و پرچمهایی دو تا سه برابر تعداد گلبرگها یا کاسبرگها و میوه‌هایی از نوع پوشینة حجره‌گشا (loculicidal) و بدون منقارک (beakless)

 

شبکه                                                              rose
[موسیقی] روزنهای صوتی، معمولاً به شکل گُل، که بر روی صفحة سازهای زهی، به‌ویژه خانوادة بربط‌ها، ایجاد می‌شود تا بین هوای داخل جعبة صوتی و هوای خارج ‌ساز ارتباط برقرار شود
متـ . گُل

 

شبکه‌بندی نقشه                                                  map grid
[نقشه‌برداری] شبکه‌ای که برای فراهم کردن یک دستگاه مختصات مناسب بر روی نقشه افکنده می‌شود

 

شبکة  لوله‌های گدازه                            lava tube system
[زمین] شبکه‌ای از لوله‌های گدازة انشعابی که خاص جریان‍های گدازة ریسمانی (pahoehoe lava) است

 

شبه‌تقارن                                             pseudosymmetry
[فیزیک] وضعیتی که در آن بلور با توجه به زاویه‌ها و نسبت محورها تقارنی بیشتر از تقارن واقعی از خود نشان می‌دهد

 

شبه‌زمینوار                                                     quasi-geoid
[ژئوفیزیک] سطحی غیرهم‌پتانسیل در نزدیکی زمینوار که فاصلة هر نقطة روی آن تا سطح زمین، ارتفاع نرمال (normal height) است

 

شبه‌گوشت                                                meat analogue
[فنّاوری غذا] غذایی شبیه‌سازی‌شده که از لحاظ خصوصیات ساختاری و مکانیکی قابل قیاس با گوشت طبیعی است

 

شبه‌ویروس                                                    viroid  
[ß میکرب] عامل عفونت‌زایی شامل یک رشتة کوتاه رِنا که با هیچ پروتئینی همراه نیست و برای تکثیر کاملاً وابسته به یاختة میزبان است

 

شتابدهندة  دومرحله‌ای                     tandem accelerator
[فیزیک] شتابدهنده‌ای ایستابرقی/ الکتروستاتیکی که در آن یونهای منفی هیدروژن از پتانسیل زمین تا پتانسیل زیاد شتاب می‌گیرند و سپس با گذار از محفظه‌ای‌گازی یا برگه‌ای نازک، هر دو الکترونِ یون از آن کنده می‌شوند و پروتون باقیمانده مجدداً شتاب می‌گیرد و به پتانسیل زمین می‌رسد

 

شتاب  سقوط  آزاد  ←  شتاب گرانی

 

شتاب گرانی                               acceleration of gravity
[ژئوفیزیک] شتاب یک جسم بر اثر ربایش گرانشی یک سیّاره
متـ . شتاب سقوط آزاد                acceleration of free fall
       گرانی ظاهری                                    apparent gravity

 

شتاب مماسی                             tangential acceleration
[فیزیک] مؤلفه‌ای از شتاب خطی که مماس بر مسیر حرکت خمیده‌ خط ذره است

 

شخصیت  خوددوست  نراندامه‌ای ←  شخصیت نراندامه‌ای

 

شخصیت نراندامه‌ای                           phallic personality
[روان‌شناسی] الگویی شخصیتی که وجه مشخص آن رفتار خودستایانه و خود‌دوستدارانه (narcissistic)، لاف‌زنی، اعتماد ‌به ‌نفس افراطی، تکبر، رفتار جنسی‌ـ اجباری (sexual-compulsive behaviour) و در برخی موارد خود‌نمایشگری (exhibitionistic) یا پرخاشگری است
متـ . منش نراندامه‌ای                            phallic character
      شخصیت خوددوست نراندامه‌ای
 phallic-narcissistic character,
 phallic-narcissistic personality
شدت زمین‌لرزه                               earthquake intensity
[ژئوفیزیک] شاخصی از ویرانگری محلی هر زمین‌لرزه در پهنه‌ای کوچک

 

شرایط تنظیم                                      control conditions
[درون‌شهری] شرایط و مقررات حاکم بر واپایش تردد وسایل نقلیه شامل نوع و فازبندی و زمان‌بندی چراغهای راهنمایی برای محدودة مشخصی از خیابان یا بزرگراه

 

شرایط زمینه                              background conditions
[محیط‌زیست] شرایط زیستی و شیمیایی و فیزیکی آب در بالادست محل تخلیه

 

شرایط لغو                                    cancellation clause
[گردشگری] بندی از قرارداد که در آن شرایطی که ممکن است به فسخ قرارداد منجر شود ذکر می‌شود

 

شرط بازگردانی                                          salvage clause
[دریایی] بندی در قرارداد حمل بار که چگونگی و شرایط انجام خدمات بازگردانی در ‌هنگام بروز حوادث را تعیین می‌کند

 

شرط بیمة  سفر                                          voyage clause
[دریایی] بندی در بیمه‌نامه‌های دریایی که دورة زمانی مجاز برای یک سفر یا یک مجموعه‌سفر را مشخص می‌کند

 

شرط پرچم                                                       flag clause
[دریایی] بندی در بارنامه که مطابق با قوانین کشور ذی‌ربط چگونگی رسیدگی به مسئولیتهای حمل‌کننده در آن قید می‌شود

 

شرط خارج از اجاره                                  off-hire clause,
 breakdown clause
[دریایی] بندی در قراردادهای اجاره که چگونگی محاسبة مدت ‌‌زمان خارج از اجاره را مشخص می‌کند

 

شروع زنگ                                                       rust bloom
[ß خوردگی] بی‌رنگ شدن فلز که نشان‌دهندة آغاز زنگ‌زدگی است

 

شریک کشتی                                                joint owner,
 joint owners, part owners
[دریایی] هر یک از صاحبان کشتی یا کشتیهایی که به دو نفر یا بیشتر تعلق دارد

 

شستشوی  بازدارندة زنگ               rust-inhibitive wash
[ß خوردگی] ایجاد پوشش تبدیلی بر روی سطح آهن پیش از رنگ کردن

 

شقایق                                                                   Papaver
[گیاهی] سرده‌ای از شقایقیان با حدود 120 گونة یک‌ساله یا دوساله یا چندسالة مقاوم در برابر سرما که در نواحی معتدل افریقا و اوراسیا و امریکای شمالی می‌رویند و شامل گیاهانی مانند شقایق قرمز و خشخاش می‌شوند

 

شقایقیان                                                     Papaveraceae
[گیاهی] تیره‌ای از آلاله‌سانان شیرابه‌دار اغلب علفی و گاهی درختچه‌ای یا درختی کوتاه با حدود 23 سرده و 200 گونه و پراکنش جهانی و برگهای ساده و لَپ‌دار یا بریدة شانه‌ای (pinnatifid) با دُمبرگ و بدون غلاف که آرایش‌شان متناوب یا چرخه‌ای است

 

شقه‌ کردن                                                            splitting
[ فنّاوری غذا] فرایند نصف کردن لاشه از قسمت تیرة پشت

 

شکاف  اطلاعاتی                                   information gap,
 information divide
[کتابداری] فاصلة میان میزان و نوع اطلاعات در دسترس جامعه با آنچه مورد نیاز آن است
شکاف‌بشم                                                   crevasse hoar
[جَوّ] یخ‌بلورهایی که بر دیوارة شکاف یخسارها یا حفره‌های بزرگ سرد تشکیل می‌شود

 

شکست‌ایمن                                                        fail-safe 2
[درون‌شهری، ریلی، هوایی] ویژگی قطعه‌ای که در صورت شکست آن خطری برای افراد یا خللی جدی در عملکرد کلی دستگاه ایجاد نشود و آسیب به حداقل برسد

 

شکست  کشتی                             shipwreck 2, wreck 2,
 wreckage 2
[دریایی] غرق شدن یا شکستن یا متروک شدن کشتی

 

شکل پیرایشی دگرسان              alternative splice form
[ژن‌شناسی] هر یک از شکلهای متفاوت رونوشتهای ساخته‌شده از یک پیش‌رِناپ، در نتیجة پیرایش ‌دگرسان‌

 

شکل‌گیری آن‌من                                 ego development,
 ego formation
[روان‌شناسی] در نظریة روان‌کاوی، فرایندی که بخشی از فرومن را به مقتضای محیط به‌تدریج به آن‌من تبدیل می‌کند

 

شکل‌گیری اَبر                                         cloud formation
[جَوّ] فرایندی که در آن گونه‌های مختلف اَبر تشکیل می‌شود

 

شکمبه                                                                  stomach
[فنّاوری غذا] بخش خوراکی آلایش شامل سیرابی‌شیردان و بقیة دستگاه گوارش دام

 

شکم‌غُره                                                      borborygmus
[تغذیه] صدای ناشی از حرکت گاز در روده

 

شمار اتصال لیگاند                                         hapticity
[شیمی] تعداد الکترونهایی که در یک لیگاند به‌ طور مستقیم با فلز در همارایی شرکت می‌کنند
اختـ . شال

 

شمارگر هسته‌های میعان اَبر
 cloud condensation nuclei counter
[جَوّ] افزاره‌ای برای اندازه‌گیری فراوانی ذرات جوّی که بخار آب بر روی آنها در مقادیر کمِ اَبَراشباع‌شدگی میعان می‌کند
اختـ . شمارگر هماب                                   CCN counter

 

شمارگر هماب ←  شمارگر هسته‌های میعان اَبر

 

شمال  ←  جهان شمال

 

شمشاد                                                                  Buxus  
[گیاهی] سرده‌ای از شمشادیان با حدود 70 گونه که اغلب گونه‌های آن گرمسیری یا نیمه‌گرمسیری است و فقط گونه‌های اروپایی و برخی گونه‌های آسیایی آن در برابر سرما مقاوم هستند، برگهای آنها متقابل و دایره‌ای تا سرنیزه‌ای با بافت چرمی و گلهایشان کوچک سبز مایل به زرد تک‌جنسی و تک‌پایه است؛ میوة آنها پوشینة کوچکی است با تعدادی دانه‌های ریز

 

شناسانة  اطلاعات                         information identifier
[کتابداری] مجموعه‌ای از نشانه‌ها که برای تشخیص هویت بستة اطلاعاتی به ‌کار می‌رود

 

شناسانة برنمود رقمی        digital object identifier, DOI
[کتابداری] نشانة واحدی که ناشران برای تشخیص و مبادلة محتوای یک برنمود رقمی به‌ کار می‌برند
متـ . شناسانة شیء رقمی

 

شناسانة  شیء  رقمی ←  شناسانة برنمود رقمی
شناسایی اَبر                                     cloud identification
[جَوّ] تعیین سرده و گونه و ورده (variety) و سیماهای تکمیلی و اَبرهای فرعی و مادراَبر و پدیده‌های هوایی مرتبط با اَبرها

 

شناور آبخورتنگنا
 vessel constrained by her draught
[دریایی] شناوری موتوری که به ‌دلیل اندازة آبخور نسبت به عمق و پهنة آبراه میدان عمل بسیار محدودی دارد

 

شناور بادبانی                                               sailing vessel
[دریایی] شناوری که با بادبان و نیروی باد حرکت می‌کند
متـ . قایق بادبانی                                          sailing boat
      کشتی بادبانی                                        sailing ship

 

شناور بازگردانی                                         salvage vessel
[دریایی] شناوری مجهز به تجهیزات ویژه که از آن برای بازگردانی استفاده می‌کنند
متـ . کشتی بازگردانی                                    salving ship

 

شناور تندرو                                high-speed craft, HSC
[دریایی] شناوری با طراحی و ویژگیهای خاص که سرعت بسیار بالا دارد

 

شناور خارج از فرمان
 vessel not under command, NUC
[دریایی] شناوری که تحت شرایط خاصی قادر به اجرای قوانینِ راه نیست و مطابق ضوابط باید از علائم هشداردهنده استفاده کند

 

شناور راه‌ده                                           give-way vessel,
 burdened vessel
[دریایی] شناوری که مطابق با قوانینِ راه باید از مسیر شناور دیگر دور شود
متـ . کشتی راه‌ده                                     burdened ship

 

شناور راه‌گیر          privileged vessel  stand-on vessel,
[دریایی] شناوری که مطابق با قوانینِ راه بر شناور راه‌ده حق ‌تقدم دارد و با حفظ سرعت و مسیر به راه خود ادامه می‌دهد
متـ . کشتی راه‌گیر                                  privileged ship

 

شناور سبقت‌گیر                                   overtaking vessel
[دریایی] شناوری که با زاویه‌ای بیش از 5/22 درجه نسبت به ورگة شناور دیگر در حال سبقت گرفتن از آن باشد

 

شناور موتوری                                power-driven vessel
[دریایی] شناوری که با نیروی محرکة موتور خود حرکت می‌کند
متـ . قایق موتوری                      motorboat, power boat

 

شناور نورانی                                                    light vessel
[دریایی] شناوری با چراغهای پرنور که در نقطه‌ای از دریا درلنگر است و از آن به‌عنوان علامت دریایی استفاده می‌شود
متـ . قایق نورانی                              lightboat, gas boat,
 boat beacon, unattended lightboat
       کشتی نورانی                                                  lightship

 

شناور هدایت‌پذیر از دور
 unmanned underwater vehicle
[نظامی] شناوری که می‌تواند در زیر آب حرکت کند و نیاز به هدایت و واپایش مستقیم نیروی انسانی ندارد
اختـ . شهپاد                                                     UUV   

 

شناوة روگاه  ←  بویة روگاه

 

شناوة صوتی                                                      sonobuoy
[نظامی] فرستنده‌ـ گیرندة صوتی کوچکی که از هواگرد بر سطح آب رها می‌کنند تا صدای زیردریایی را ردگیری و به هواگرد ارسال کند
شناوة  کشتی شکسته ←  بویة کشتی شکسته

 

شناوة  نجات                                                        life buoy
[نظامی] وسیله‌ای شناور برای نجات افرادی که در آب افتاده‌اند
متـ . حلقة نجات                                                life ring

 

شناوة نشان‌گذار                                                  dan buoy
[نظامی] شناوه‌ای که از آن در عملیات مین‌روبی برای مشخص کردن مسیر یا منطقة مین‌روبی‌شده استفاده می‌شود

 

شنوایی‌بانی  ← حفاظت شنوایی

 

شنوایی‌سنجی بازتاب‌شرطی جهتی
 conditioned orientation reflex
 audiometry, conditioned orientation reflex
[ß شنوایی‌شناسی] روشی در شنوایی‌سنجی رفتاری برای ارزیابی حساسیت شنوایی کودکان دوساله و کمتر که در آن گردش سر به طرف منبع صدا با پاداش دیداری تقویت می‌شود
اختـ . شنوایی‌سنجی جهتی                    COR audiometry

 

شنوایی‌سنجی جهتی←  شنوایی‌سنجی بازتاب‌شرطی جهتی

 

شنوایی‌شناس آموزشی              educational audiologist
[ß شنوایی‌شناسی] فردی که در زمینة شنوایی‌شناسی آموزشی تخصص دارد

 

شنوایی‌شناسی آموزشگاهی ←  شنوایی‌شناسی آموزشی

 

شنوایی‌شناسی آموزشی              educational audiology
[ß شنوایی‌شناسی] شاخه‌ای از شنوایی‌شناسی که به تشخیص عیوب شنوایی و توانبخشی شنوایی کودکان در مراکز آموزشی می‌پردازد
متـ . شنوایی‌شناسی آموزشگاهی                school audiology

 

شنوایی‌شناسی توانبخشی ←  بازتوانبخشی شنوایی

 

شنودافزار                                                                   bug
[نظامی] هر یک از افزاره‌های مخفی شنود

 

شنودزدایی                                                        debugging
[نظامی] عملیات شناسایی و برچیدن شنودافزار از محیط

 

شنودگذاری                                                           bugging
[نظامی] عملیات نصب شنودافزار

 

شنید‌افزار  ← سمعک

 

شنیدیار  ←  سمعک

 

شوخ‌طبعی                                                             humour
[روان‌شناسی] توانایی درک یا بیان جنبه‌های طنزآمیز موقعیتها

 

شورابی                                                                  Ruppia
[گیاهی] تنها سردة شورابیان که اغلب در آبهای شور می‌روید؛ گل‌آذین آن بلند و نازک و راست یا اندکی پیچ‌خورده منتهی به دو گل ریز است و ساقة آن منشعب و بلند و برگهایش اغلب سرنیزه‌ای است

 

شورابیان                                                         Ruppiaceae
[ گیاهی] تیره‌ای از قاشق‌واش‌سانان با یک سرده و حدود ده گونه که معمولاً در آبهای شور یا کم‌نمک می‌رویند و برگهایشان نواری با غلافی در قاعده و گلهایشان ریز و بدون گلپوش است که در گل‌آذین خوشه‌ای انتهایی و کوتاه قرار می‌گیرند

 

شویش                                                          elution
[شیمی] فرایند انتقال مادة جذب‌شده از طریق شستشوی آن با یک جریان مایع یا گاز
شویندة  دوخصلتی                        ampholytic detergent
[شیمی] شوینده‌ای که در محلول اسیدی، کاتیونی و در محلول بازی، آنیونی است

 

شهپاد  ← شناور هدایت‌پذیر از دور

 

شهر مردگان                                              necropolis
[باستان‌شناسی] گورستان یا محوطة تدفینی بزرگ غالباً در نزدیکی یک شهر باستانی

 

شهوانی‌سازی  ←  جنسی‌سازی

 

شهودگرایی ریاضی              mathematical intuitionism
[ریاضی] مکتبی در فلسفة ریاضی که بر اساس آن ریاضیات نمی‌تواند ویژگیهای اغلب مجموعه‌های نامتناهی را در بر گیرد و فقط گزاره‌هایی موجه‌اند که بتوان اثبات‌پذیری آنها را با روشهای متناهی نشان داد

 

شیار                                              groove, tread groove
[تایر] فضای خالی میان دو آج‌نوار مجاور

 

شیاراندازی                                                          grooving
[تایر] در طراحی تایر، ایجاد شیارهایی با عمق و زاویه‌های مختلف بر روی رویه برای بهبود کشانش (traction)، ترمزگیری یا پایداری جانبی

 

شیار پله‌ای                                                      step groove
[تایر] نوعی شیار با طرح پله‌ای که باعث افزایش قدرت چنگ‌زنی (gripping) تایر در برف می‌شود و به دوام رویه کمک می‌کند

 

شیارزنی                                     regrooving, tyre siping
[تایر] ایجاد شیارهای جدید بر رویة تایر، پس از رسیدن رویة اصلی به حد رفتگی

 

شیارک                                                     sipe, tread sipe
[تایر] شکاف کوچک و باریکی که بر روی آج‌قطعه ایجاد می‌کنند تا کشانش (traction) تایر بر روی جادة خیس افزایش یابد

 

شیار کناری ←  شیار کناری بطنهای‌ مغز

 

شیار کناری بطنهای مغز
 sulcus limitans ventriculorum cerebri
[پایة پزشکی] شیاری در میانة طول هر یک از دیواره‌های جانبی لولة عصبی
اختـ . شیار کناری                                   sulcus limitans

 

شیب‌بَر                                                        moving ramp
[درون‌شهری] پیاده‌روِ متحرک شیب‌دار

 

شیب  جوش                                                     weld slope
[متالورژی] زاویة خط جوش‌بُن نسبت به خط افق

 

شیب‌سنج                                                         clinometer
[ژئوفیزیک] وسیلة کوچک دستی برای اندازه‌گیری شیب

 

شیب‌گَرد  جوش                                           weld rotation
[متالورژی] زاویة بین جوش‌بُن و خط منصّف رویه‌های ذوب

 

شیب مرکب                                            composite grade
[درون‌شهری] مجموعه‌ای از چند شیب متوالی در طول بزرگراه که اثر ترکیبی آنها بر حرکت خودروها خیلی بیشتر از مجموع اثر آنها به ‌صورت تک‌تک است

 

شیپورة اَبَرصوتی                                  supersonic nozzle
[هوایی] شیپورة تونل باد یا شیپورة پیش‌رانشی که سرعت جریان نسبی در آن اَبَرصوتی است
شیرآور                                                                 Polygala
[گیاهی] سرده‌ای از شیرآوریان علفی چندساله یا درختی کوتاه یا درختچه‌ای با حدود 500 گونه که دارای پراکنش تقریباً جهانی هستند و کرمینة (larva) برخی از پروانه‌سانان از گونه‌های این سرده تغذیه می‌کنند

 

شیرآوریان             Polygalaceae, Diclidantheraceae,
 Moutabeaceae, Xanthophyllaceae
[گیاهی] تیره‌ای از باقلاسانان درختی یا درختچه‌ای یا علفی با هفده سرده و 800 گونه که دارای پراکنش تقریباً جهانی هستند و بیشتر از نیمی از گونه‌های آن متعلق به سردة شیرآور است

 

شیرفلکة  توازن                                      kingstone valve
[نظامی] هر یک از شیرفلکه‌های بزرگ زیردریایی که امکان ورود آب را بـه مخـزنهای ترازه فراهـم می‌کنـد تا زیـردریایی بتوانـد به عمق فرو رود

 

شیء رقمی  ←  برنمود رقمی

 

شیشه‌آواری                                                    vitroclastic
[زمین] ویژگی ساختار سنگی آذرآواری که در آن خرده‌شیشه وجود دارد

 

ص

 


صافش چلیپایی                                crossflow filtration
[محیط‌زیست] نوعی صافش که در آن جریان ورودی موازی سطح بستر صافی است و فقط قسمتی از جریان ورودی از داخل صافی عبور می‌کند

 

صاف‌شدگی قوس                                                  flat spot
[ریلی] انحراف بخشی از قوس به ‌سمت خط مماس

 

صافش  مستقیم                                        direct filtration
[محیط‌زیست] سلسله‌ای از فرایندهای مشتمل بر انعقاد و صافش که فاقد مرحلة ته‌نشینی است و منجر به حذف ذرات می‌شود

 

صافی  دوسویه                                               biflow filter
[محیط‌زیست] صافی بستردانه‌ای که در آن جریان آب از بالا و پایین وارد و از وسط خارج می‌شود

 

صافی  شنی                                                       sand filter
[محیط‌زیست] نوعی صافی متشکل از چند بستر شنی و به صورت لایه‌لایه که از آن برای جدا کردن ذرات ریز معلق از آب یا سیال استفاده می‌کنند

 

صداگیر                                                         silence cloth
[گردشگری] مشمع یا هر پارچة لایه‌داری که آن را برای گرفتن صدای ظروف زیر رومیزی قرار می‌دهند

 

صفت چندعاملی                                 multifactorial trait
[ژن‌شناسی] هر یک از صفتهایی که تحت تأثیر یک یا چند ژن و همچنین عوامل محیطی قرار دارند

 

صفحة اصلی تنش                     principal plane of stress
[فیزیک] یکی از سه صفحة متعامد در نقطه‌ای که تنش برشی در آن نقطه و در امتداد آن صفحه صفر می‌شود

 

صفحة زیر                                                              back    
[موسیقی ] قسمت زیرین یا پشتی جعبة صوتی سازهای زهی

 

صلح  آرمانی ← صلح ماندگار
صلح‌آفرینی                                                 peacemaking
[سیاسی] اقدامی که برای ایجاد تفاهم و توافق میان طرفهای درگیر به شیوه‌ای آشتی‌جویانه انجام گیرد

 

صلح ایجابی                                               positive peace
[سیاسی] 1. صلحی که ویژگی آن وجود باورها و هنجارهای آشتی‌جویانة اجتماعی و فرهنگی، و عدالت در همة عرصه‌ها و استفادة مردم‌سالارانه از قدرت و نبود خشونت میان دولتهاست 2. نبود جنگ همراه با رفع اختلاف میان دولتها به شیوة سازنده

 

صلح‌پژوهی                                               peace research
[سیاسی] شاخه‌ای از پژوهشهای علوم انسانی که هدف آن شناخت و فراهم کردن زمینه‌های برقراری صلح است

 

صلح دیرپا                                                        long peace
[سیاسی] صلح طولانی‌مدت میان قدرتهای بزرگ

 

صلح  سلبی                                               negative peace
[سیاسی] فقدان جنگ و خشونت آشکار و مستقیم در عرصه‌های داخلی و خارجی

 

صلح‌کوشی                                              peace offensive
[سیاسی] اقدامات دیپلماتی هماهنگ و جدی در موردی خاص، با هدف دستیابی به صلح

 

صلح  ماندگار                                           perpetual peace
[سیاسی ] صلحی که بر پایة آرای کانت محصول وضعیتی است که در آن دولتها با پذیرش نظام مردم‌سالار به اتحاد آشتی‌جویانه و قوانین جهان‌گستر دست می‌یابند
متـ . صلح  آرمانی                                          ideal peace

 

صلح  مردم‌سالاران ←  نظریه صلح مردم‌سالاران

 

صندل                                                                 Santalum
[گیاهی] سرده‌ای نیمه‌انگلی از صندلیان با حدود ده گونه که معروف‌ترین آنها همان صندل واقعی یا صندل سفید با چوب معطر است؛ گونه‌های این سرده در سرتاسر جنوب شرقی آسیا و جزایر جنوبی اقیانوس آرام پراکنده است

 

صندلیان                                                         Santalaceae
[گیاهی ] تیره‌ای از صندل‌سانان درختچه‌ای و علفی و درختی نیمه‌انگلی با حدود 38 سرده و بیش از 400 گونه که در نواحی گرمسیری یا معتدل می‌رویند؛ در برخی از سرده‌ها برگهای غیرمنقسم و معمولاً متناوب به ساختارهایی فلس‌مانند تبدیل شده است؛ برگهای سبز آنها مقداری سبزینه دارد که به آنها امکان ساخت غذا را می‌دهد، اما این گیاهان مقداری از آب و مواد غذایی مورد نیاز خود را از طریق اندامهای مکنده (haustoria) از میزبان تأمین می‌کنند؛ اکثر صندلیان انگل‌‌ریشه‌ای، ولی برخی از آنها انگل‌ساقه‌ای هستند و بیشتر آنها گلهای کوچک و ناپیدای یک‌جنسی یا دوجنسی دارند

 

صندلی  سلمانی                                            barber chair,
       tombstone 2
[جنگل] کُنده‌ای که بر اثر قطع ناقص درخت به شکل صندلی درآمده است

 

صندوق تدفینی                                               burial chest
[باستان‌شناسی] صندوقی که همراه جسد دفن می‌شده است

 

صوت‌پردازی                                                          sonics  
[فیزیک] فنّاوری پردازش و تحلیل صوت

 

صورت چندخطی                                   multilinear form
[ریاضی] تابعی متغیره از حاصل‌ضرب دکارتی  فضای بُرداری روی میدانی مفروض به آن میدان که نسبت به هر یک از متغیرها خطی است
صورت‌حساب  سفر                                  voyage account
[دریایی] شرح هزینه‌ها و درآمدهای سفر دریایی یک کشتی در پایان یک سفر

 

صورت درجة دوم                                      quadratic form
[ریاضی] یک چندجمله‌ای همگن درجة دوم

 

صورت درجة  دوم دومتغیره         binary quadratic form
[ریاضی] یک صورت درجة دوم با دومتغیر

 

صورت دوخطی                                             bilinear form
[ریاضی] تابعی دومتغیره از حاصل‌ضرب دکارتی دو فضای بُرداری روی میدانی مفروض به آن میدان که نسبت به هر یک از متغیرها خطی است
متـ . نگاشت دوخطی                            bilinear mapping

 

صورت دیفرانسیلی                                differential form
[ریاضی] یک چندجمله‌ای همگن بر حسب چند دیفرانسیل

 

صورت‌گرایی                                                      formalism
[ریاضی] مکتبی در فلسفة ریاضی که بر اساس آن ریاضیات مجموعه‌ای از دستگاه‌های صوری است که گزاره‌های هر یک از آنها با استفاده از نمادهای دستگاه بر طبق قواعد معینی ساخته می‌شوند

 

صورت یک ‌و نیم ‌خطی
 sesquilinear form, semi-bilinear form
[ریاضی] تابعی دومتغیره از حاصل‌ضرب دکارتی دو فضای بُرداری روی میدانی مفروض به آن میدان، که نسبت به متغیر اول خطی و نسبت به متغیر دوم نیم‌خطی است

 

ض

 


ضامن‌ کردن  ←  غیرمسلح کردن

 

ضخامت  بیشینة  شانه                             shoulder gauge
[تایر] ضخیم‌ترین بخش تایر که در ناحیة شانه قرار دارد و بر دمای تایر در حال حرکت تأثیر مستقیم دارد
 
ضخامت پوست                                           bark thickness
[جنگل] پهنای پوست درخت در محل قطرِ برابرِ سینه

 

ضدپوسیدگی                                              anticariogenic
[تغذیه] ویژگی ترکیباتی که از تشکیل پُژکهای ناشی از غذاهای اسیدی جلوگیری می‌کند

 

ضدیخ‌                                             anti-icing 1, anti-icer
[هوایی] مواد یا تجهیزاتی که از آنها برای پیشگیری از یخ بستن آب بر سطوح مختلف هواگرد استفاده می‌شود

 

ضدیخ‌زنی                                                         anti-icing 2
[هوایی] پیشگیری از یخ بستن آب بر سطوح مختلف هواگرد به روشهای گرمایی یا مکانیکی یا شیمیایی

 

ضربدر                                       decussation, decussatio
[پایة پزشکی] حالت بخشها یا ساختارهایی از بدن انسان که از روی یکدیگر عبور می‌کنند

 

ضربدری                                                              decussate
[پایة پزشکی] ویژگی صوری بخشها یا ساختارهایی از بدن انسان که از روی یکدیگر عبور می‌کنند

 

ضریب  افزایندة  گردشگری                tourism multiplier
[گردشگری] ضریبی عددی برای اندازه‌گیری تأثیر کل هزینة اولیه یا مستقیم گردشگری در چرخة اقتصاد یک منطقه
ضریب بهره‌وری گرمایی         thermal utilization factor
[فیزیک] ضریبی که احتمال جذب نوترون گرمایی را در مادة شکافت‌پذیر نشان می‌دهد

 

ضریب مَنجید                                               casing factor
[تایر] کسری از کل بار وارد بر تایر که مَنجید آن را تحمل می‌کند

 

ط

 

طبقة  اَبر                                                          cloud etage
[جَوّ] هر یک از طبقات در نظام طبقه‌بندی اَبر براساس ارتفاع اَبر مطابق با رده‌بندی WMO شامل: الف) طبقة بالا: بین 3 تا 8 کیلومتر؛ ب) طبقة میانی: بین 2 تا 4 کیلومتر؛ ج) طبقة پایین: از نزدیک سطح زمین تا 2 کیلومتر

 

طبیعت‌گردی احیاگر                   restoration ecotourism
[گردشگری] نوعی طبیعت‌گردی متمرکز بر بازپروری محیط‌زیست و بازسازی صدمات واردشده بر آن که امکان مشارکت داوطلبان را نیز فراهم می‌کند

 

طبیعت‌گردی تخصصی                          hard ecotourism,
 active ecotourism, deep ecotourism,
 eco-specialist ecotourism
[گردشگری] نوعی طبـیعت‌گردی با گرایش به سفرهای تخصصی و طـولانی در طبیـعت بـکر و نیمـه‌بکر با حـداقل خـدمـات در گروههای کوچک

 

طبیعت‌گردی عمومی                              soft ecotourism,
 passive ecotourism,
 shallow ecotourism,
 popular ecotourism,
 eco-generalist ecotourism
[گردشگری] نوعی طبیعت‌گردی با گرایش به سفرهای چندمنظوره و کوتاه به مناطقی با خدمات مناسب

 

طراحی اطلاعات                                information design
[ کتابداری ] صورت‌بندی و ارائة اطلاعات به‌ گونه‌ای که به بهترین شکل نیازهای کاربران را پاسخ گوید

 

طراحی ‌شکست‌ایمن                                fail-safe design
[درون‌شهری، ریلی، هوایی] طراحی سامانه به‌ نحوی ‌که در صورت بروز شکست به پایان رساندن مأموریت بدون آسیب دیدن افراد یا سامانه‌های حیاتی امکان‌پذیر باشد

 

طرح آتش                                   artillery fire plan table
[نظامی] جدول آماجهای طرح‌ریزی‌شدة حاوی داده‌های لازم برای شلیک زمان‌بندی‌شدة گلوله‌ها

 

طرح جداسازی تردد
      traffic separation scheme, TSS
[دریایی] طرح جداسازی مسیر حرکت کشتیها در مناطق پُرتردد

 

طرح  چیدمان  ←  طرح چیدمان میزها

 

طرح چیدمان میزها                                            table plan
[گردشگری] نحوة چیدن میزها در فضایی بزرگ و در مراسم خاص به‌ طوری ‌که صندلی هر شخص از پیش مشخص باشد و خدمات به‌ شایسته‌ترین وجه ارائه شود
متـ . طرح چیدمان

 

طرح سفر                                                       voyage plan
[دریایی] طرحی برای یک سفر مشخص که در آن مواردی نظیر سوخت‌گیری، بار، خدمه، بنادر مقصد، برنامة سفر و امور مالی پیش‌بینی می‌شود
طوقه                                                                      bead    
[تایر] بخشی از تایر که بر روی رینگ (rim) می‌نشیند و شامل سیمهای فولادی با استحکام کششی زیاد است که لایه‌هایی لاستیکی دورتادور آنها را می‌پوشاند
متـ . طوقة تایر                                                 tyre bead

 

طوقه‌بازکن                                                 bead expander
[تایر] دستگاه مخصـوص سوار کردن تایرهای بی‌تـویی بر روی رینگ (rim) که مانع خروج باد تایر می‌شود و با آن طوقه‌های تایر را بر روی نشیمن طوقه قرار می‌دهند

 

طوقه‌پوش                                                              chafer  
[تایر] نواری مرکب از لاستیک و رسن بر روی طوقة تایر که در برابر سایش مقاوم است و از آسیب‌ دیدن طوقه‌ها، در تماس با رینگ (rim)، جلوگیری می‌کند

 

طوقة تایر  ← طوقه

 

طول‌افزایش                                                       elongation
[ژن‌شناسی] افزایش طول یک زنجیرة نوکلئوتیدی با اضافه شدن نوکلئوتیدهای جدید یا افزایش طول زنجیرة پلی‌پپتیدی با اضافه شدن آمینواسیدهای جدید

 

طول مدار                                                     circuit length
[هوایی] طول مسیری که جریان در تونل مداربسته طی می‌کند

 

طیف ارتعاشی                                vibrational spectrum
[فیزیک] طیفی مولکولی که بر اثر گذار بین ترازهای ارتعاشی پدید می‌آید

 

طیف‌نمایی یونشی تشدیدی
 resonance ionization spectroscopy,
 RIS
[شیمی] روشی در طیف‌نمایی که در آن تک‌اتمهای یک گاز با کمک لیزری که اتم را یونیده می‌کند شناسایی می‌شوند

 

طیور                                                                          fowl
[ فنّاوری غذا] انواع پرندگانی که برای تخم‌گذاری یا تولید گوشت نگهداری می‌شوند

منبع/ پایگاه اطلاع رسانی دولت  27/7/90

جهت مراجعه به پست مربوط به واژه های بعدی روی لینک زیر کلیک فرمایید

 http://just1.persianblog.ir/post/833/

  نظرات ()
مطالب اخیر قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (۱۴ نظریات مشورتی(نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه )۱۳۹۶/۰۲/۱۰ قانون الحاق یک ماده به قانون تعیین تکلیف استخدامی معلمین حق التدریسی و آموزشیارا قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور شمول حکم ماده۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری کیفیت تنظیم و تسلیم تقاضای دریافت جنین اهدایی قرار منع تعقیب درجرائم ماده۲۷۳ ق.آدک بعداز تأییددادگاه کیفری1قابل فرجامخواهی است بیانات رهبر مسلمین جهان در دیدار اقشار مختلف مردم (18/۰۶/۱۳۹۴) تصویب نامه در خصوص برنامه جامع بهره وری کشور تصویب نامه در خصوص تشکیل ستاد هماهنگی مناسب سازی کشور
کلمات کلیدی وبلاگ اخبار حقوقی (٦۸٦) اجتماعی (٥۱۱) تصویب نامه،دستورالعمل،نظامنامه،بخشنامه (۳٦٧) آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری (۳٥٦) آیین نامه ها (٢۸٦) امور اداری و استخدامی (٢٥٩) قوانین (٢٤٩) پیام های مدیر وبلاگ (۱٧۸) اخبار بازار،تجارت و صنعت (۱٦۱) اخبار بانکی (۱٥۱) مقررات بین المللی (۱٢٥) امور آموزشی، فرهنگ و هنر (۱٢٥) امور دادرسی و اجرا (۱٢٢) امور بیمه،تامین اجتماعی و رفاه (۱۱٩) مالی و اقتصادی (۱۱۱) شهرداری (۱٠۳) مقررات امور بانکی (٩٥) مقررات تجاری و بازرگانی و گمرکی (۸٥) مجلس شورای اسلامی (٧٦) ملکی و ثبتی (٦٦) امور فرهنگیان (٦۳) نظریات مجلس بر مصوبات دولت (٦۱) مقررات پزشکی و دارویی (٥٥) بودجه (٥٠) ازمقام معظم رهبری (٤٧) مقالات و معاضدت ها (٤٦) قوانین و مقررات جزایی (٤٦) کشاورزی و صنایع (٤۱) ایثار گران (۳٦) نظریات و دکترین (۳٥) سرگرمی و دلگرمی (۳٤) امور خانواده، حسبیه و ارث (۳۳) پیمانکاری (۳۳) آراء وحدت رویه هیأت عمومی دیوانعالی کشور (۳٠) مشکلات شهروندان (۳٠) برخی قوانین پر کاربرد (٢۳) کار (٢٠) رایانه و سایبر (۱۸) ابطال مصوبات شورای شهر (۱۸) نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه (۱٧) ابطال مصوبات دولت (۱٧) بسته های اجرایی (۱٥) استفتاء (۱۳) ورزشی (۳) سیاستهای کلی نظام (۳) داوری (۱) قوانین برنامه توسعه (۱) آراء وحدت رویه شورای عالی ثبت (۱)
دوستان من آموزش آشپزی پرتال زیگور طراح قالب